KHEN NGỢI TRẺ ĐÚNG CÁCH VÀ NHỮNG ĐIỀU CHA MẸ NHẤT ĐỊNH PHẢI NẮM RÕ

 

KHEN NGỢI TRẺ ĐÚNG CÁCH VÀ NHỮNG ĐIỀU CHA MẸ 

NHẤT ĐỊNH PHẢI NẮM RÕ

Lời khen ngợi mang lại nhiều cảm xúc tích cực cho con người, đặc biệt là ở trẻ em tuổi mầm non. Nó được coi là chất xúc tác tạo nên động cơ hoạt động, học tập và phát triển nhận thức của trẻ. Việc khen ngợi trẻ đúng cách sẽ là phần thưởng vô cùng quý giá cho con. Bài viết này SMIS sẽ chia sẻ cho quý phụ huynh cách khen ngợi trẻ đúng cách mang lại hiệu quả tốt nhất và một số lưu ý khi sử dụng lời khen. Cùng tìm hiểu nhé.

1. Lợi ích của việc sử dụng lời khen ngợi đúng cách

Trong quá trình giao tiếp với mọi người, việc sử dụng lời khen ngợi khéo léo đúng cách sẽ giúp mối quan hệ giao tiếp trở nên tốt đẹp hơn, Khen ngợi cũng là kỹ năng quan trọng trong giao tiếp. Lời khen ngợi chân thành sẽ giúp tạo mối quan hệ bạn bè, thầy cô, gia đình tốt hơn.

Cách khen ngợi trẻ phù hợi trẻ

Về mặt tinh thần, khi được nghe lời khen ngợi sẽ tạo ra một chất dopamine được sản sinh ra trong bộ não. Dopamine là một chất dẫn truyền thần kinh và nó liên quan tới việc tạo ra cảm xúc vui vẻ, tự hào, hài lòng và hạnh phúc. Vì thế ai cũng mong muốn được khen ngợi và đánh giá cao.

Do đó, khi khen ngợi trẻ đúng cách, hào hứng và vui vẻ sẽ là phần thưởng tinh thần vô cùng quý giá. Trong học tập, thi đua khen ngợi sẽ tạo động lực giúp trẻ cố gắng phấn đấu đạt thành tích cao trong học tập. Còn ở đời sống, khen ngợi sẽ giúp trẻ biết được đâu là việc tốt cần phát huy và đâu là việc không nên làm.’

2. Khen ngợi trẻ như thế nào để mang lại hiệu quả tốt nhất

2.1. Khen ngợi một cách chân thành và trung thực

Thường người lớn không để ý đến những hành vi tích cực, chỉ chú ý tới việc bắt lỗi, tới hành vi tiêu cực của trẻ. Vì thế khen ngợi trẻ nên nói một cách chân thành và trung thực với thái độ tích cực. Nếu trẻ chơi xong đồ chơi và cất gọn lại thì hãy khích lệ con bằng một câu nói như: “Đúng rồi, con đã cất gọn đồ chơi để lần sau có thể chơi tiếp”.  Điểm này phải có thật và cụ thể để con cảm thấy được khen ngợi, vui vẻ và tin tưởng. Điều quan trọng là thái độ và giọng nói của cha mẹ phải chuyển tải được điều tích cực, trẻ sẽ ghi nhận và lần sau sẽ tiếp tục phát huy điểm tốt.

2.2.Khen ngợi trẻ bằng những từ ngữ mang tính mô tả và cụ thể

Lời khen tích cực sẽ là động lực giúp trẻ cố gắng hơn trong mọi hoạt động. Vì thế khi khen ngợi trẻ cần diễn đạt với những từ ngữ mang tính mô tả và cụ thể nhất. Hạn chế lời khen chung chung và phóng đại. Ví dụ: “Bố mẹ rất thích cách con sắp xếp đồ chơi, rất gọn gàng và cẩn thận con ạ:. Như vậy trẻ sẽ hiểu được hành động đáng khen của mình và hiểu đây là lời khen chân thật, cụ thể hơn là lời khen chung chung như: “Con ngoan quá!”.

Lời khen sẽ phản tác dụng nếu phụ huynh không nói cụ thể là trẻ đã làm gì tốt hoặc nếu trẻ chẳng làm gì đáng kể thì trẻ sẽ nghĩ rằng mình không cần làm gì mà vẫn được khen ngợi.

2.3.Khen ngợi những nỗ lực và quá trình của trẻ

Những đứa trẻ sẽ vui hơn khi nhận được sự khen ngợi từ sự nỗ lực và quá trình làm việc hơn so với những bạn nhỏ được ca ngợi về trí thông minh. Việc khen ngợi trẻ thông minh về cơ bản là ca ngợi chúng vì tài năng di truyền chứ không phải vì những gì trẻ đang cố gắng, nỗ lực thực hiện.

Có nhiều đứa trẻ thích giúp bạn chăm sóc con chó nhỏ ở nhà nhưng đôi khi lại gây ra rắc rối thì bố mẹ có thể nói điều này: Mẹ biết rất khó để mang bát nước cho con chó mà không bị đổ, nhưng mẹ thích cách con đang cố gắng thực hiện. Hay những đứa trẻ thích chơi đá bóng hãy thử khen chúng như sau: Bố thích cách con chạy theo bóng trên sân.

2.4.Thể hiện sự đồng cảm với niềm vui của trẻ

Khi trẻ đạt được một thành tích mới lớn hơn so với năng lực của con hãy thể hiện sự khen ngợi đồng cảm với niềm vui của trẻ. Bạn không cần phải liên tục khen ngợi trẻ mà thay vào đó vui vẻ lắng nghe con chia sẻ, đồng cảm với niềm vui của con hơn. Một số nghiên cứu chỉ ra rằng nếu tiếp tục được khen trẻ có thể mất đi hứng thú và niềm đam mê của mình. Bởi hành đồng được thúc đẩy bởi niềm đam mê nảy sinh bên trong khi kết hợp với phần thưởng lời khen bên ngoài sẽ làm sự tò mò, niềm vui của trẻ ban đầu bị giảm đi.

2.5.Tránh khen ngợi so sánh

Cha mẹ nên chú ý tránh khen ngợi so sánh với con như: Thật tuyệt khi con đã thắng bạn A kia”. Đặc biệt là một đứa trẻ ghét thua cuộc sẽ được đốt cháy ngọn lửa động lực ngay lập tức khi bị so sánh với mọi người xung quanh. Về lâu dài thì lời khen này không hề tốt và có hiệu quả. Con trẻ lúc nào cũng nghĩ phải giành chiến thắng, sự thắng thua sẽ bị lặp đi lặp lại. Nếu chiến thắng người khác là nguồn động lực cho con thì động lực sẽ mất khi thua cuộc. Bạn nên so sánh con với chính mình ở quá khứ như: “ Một tháng trước, con mới đọc được bảng chữ cái mà nay đã đọc thuộc được cả phép toán rồi, con mẹ giỏi quá”.

2.6.Tránh khen ngợi công việc dễ dàng hoặc khen ngợi quá mức

Khi con làm được một điều gì nhỏ mà không cần quá nhiều sức lựa cha mẹ không nên khen. Bởi nếu được khen, trẻ có thể sẽ không vui bởi vì chúng sẽ nghĩ người lớn chỉ nghĩ mình làm được điều đó thôi. Trong các nghiên cứu gần đây, việc nhận được quá nhiều lời khen sẽ tạo ra sự tự ái cho trẻ. Vì thế hãy khen ngợi trẻ khi đã vượt qua được điều gì đó đủ khó khăn hơn so với năng lực của trẻ.