SO SÁNH PHƯƠNG PHÁP MONTESSORI VÀ STEAM TRONG GIÁO DỤC TRẺ

Montessori và STEAM là hai trong những phương pháp nuôi dạy trẻ phổ biến nhất trên thế giới hiện nay. Liệu hai phương pháp Montessori và STEAM này có điểm gì đặc biệt, ưu nhược điểm là gì, nguyên tắc sử dụng ra sao? Trong bài viết này, Sakura Montessori (SMIS) sẽ giúp quý phụ huynh có được câu trả lời chi tiết nhất, cùng theo dõi ngay nhé.

1. Tổng quan về nguồn gốc phương pháp Montessori và STEAM

Cả Montessori và STEAM đều là những phương pháp giáo dục hiện đại, đề cao việc thực hành trong học tập, được khuyến khích sử dụng cho bé càng sớm càng tốt.

1.1. Giáo dục Montessori

Đối với giáo dục Montessori, đây là phương pháp  ũng là nhà sáng lập ra phương pháp giáo dục đặc biệt này. Montessori được giới thiệu lần đầu vào cuối thập niên 1800, như vậy cho tới hiện tại phương pháo đã tồn tại hơn 2 thế kỷ.

Ban đầu, Montessori được sử dụng nhằm giúp đỡ các em nhỏ có hoàn cảnh đặc biệt, để các em có thể hòa nhập được với môi trường và xã hội. Theo thời gian, Montessori chứng minh được hiệu quả mà nó mang lại, từ đó phương pháp được biết đến nhiều hơn và mở rộng phạm vi, đối tượng áp dụng trên toàn cầu.

1.2. Giáo dục STEAM

STEAM là từ viết tắt của tổ hợp 5 lĩnh vực khác nhau bao gồm Science (Khoa Học), Technology (Công nghệ), Engineering (Kỹ thuật), Art (Nghệ thuật) và Mathematics (Toán học). Phương pháp giáo dục này được các nhà quản lý khoa học tại Quỹ Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ (NSF) giới thiệu vào năm 2001.

STEAM ra đời với mục đích trang bị đầy đủ những kỹ năng cần thiết cho trẻ, giúp các em sẵn sàng trở thành lực lượng lao động chất lượng cao cho tương lai sau này.

Những tiết học STEAM thường đề cao các hoạt động thực hành, chế tạo nhằm giúp các em dễ dàng liên hệ kiến thức lý thuyết với đời sống thực tế, từ đó có thể áp dụng các hiểu biết khoa học vào cuộc sống hằng ngày.

2. Phương pháp Montessori và STEAM có những ưu nhược điểm gì?

Mỗi phương pháp giáo dục đều có những lợi thế và hạn chế riêng, việc nhận biết đúng đắn sẽ giúp chúng ta có được thông tin hữu ích để hỗ trợ quá trình nuôi dạy con tốt nhất.

2.1. Ưu nhược điểm của phương pháp Montessori

2.1.1. Ưu điểm của phương pháp giáo dục Montessori

Với sự tự do và hỗ trợ để đặt câu hỏi, thăm dò sâu và kết nối, phương pháp Montessori giúp học sinh trở thành những người học tự tin, nhiệt tình, tự định hướng.  Họ có thể suy nghĩ chín chắn, làm việc hợp tác và hành động mạnh dạn — một bộ kỹ năng cho thế kỷ 21.

Dưới đây là một số những ưu điểm nổi bật mà Montessori sở hữu:

• Giúp trẻ hình thành những kỹ năng tự lập, kỹ năng xã hội ngay từ khi còn nhỏ.
• Trẻ có khả năng suy nghĩ và hành xử một cách độc lập, không ỷ lại hay trông cậy vào sự giúp đỡ của người lớn vì chính bản thân trẻ cũng có thể làm được.
• Hình thành tính các hiền hòa, nhân ái, tự chủ cho bé bằng cách giáo dục về tính nhân văn sớm.
• Tập trung vào việc học độc lập và thực hành, từ đó cho phép trẻ học hỏi, phát triển và làm việc theo tốc độ cá nhân của riêng chúng.
• Kích thích sự tự tin, khơi gợi tiềm năng học tập, tính chủ động, tự do sáng tạo và tìm tòi trong mỗi đứa trẻ. Từ đó tác động lớn đến trí thông minh và khả năng tư duy của trẻ, đồng thời giúp bé cải thiện trí nhớ hiệu quả.
• Phương pháp Montessori cung cấp cho trẻ khối lượng kiến thức phong phú từ rất sớm bằng việc tập trung giảng dạy 5 lĩnh vực: Ngôn ngữ, Giác quan, Văn hóa, Toán học và Thực hành cuộc sống.

2.1.2. Nhược điểm của phương pháp Montessori

Bên cạnh những lợi ích trên, phương pháp giáo dục Montessori cũng có một số hạn chế nhất định:

• Chương trình giáo dục chuẩn Montessori quốc tế thường đắt đỏ, tốn kém tài chính, không phải gia đình nào cũng có đủ kinh phí để chi trả cho các lớp học theo Montessori.
• Chương trình học giữa các trường Montessori thường không giống nhau.
• Lớp học trộn lẫn nhiều lứa tuổi với nhau, đây là điều mà phụ huynh không mong muốn, đặc biệt là khi con mới đi học.

2.2. Ưu nhược điểm của phương pháp STEAM

Nếu quý phụ huynh đang có mong muốn cho bé yêu nhà mình theo học những ngôi trường áp dụng phương pháp STEAM thì cần phải nắm rõ những ưu nhược điểm của nó để đưa ra sự lựa chọn phù hợp.

2.2.1. Ưu điểm của phương pháp giáo dục STEAM

• Khám phá, phát triển khả năng sáng tạo vượt trội của trẻ
• Nâng cao khả năng tự duy phản biện và tự giải quyết vấn đề cho trẻ,
• Rèn luyện tính kiên trì, sự tự tin, khuyến khích chinh phục thử nghiệm trong mỗi trẻ.
• Xây dựng kỹ năng làm việc nhóm, hỗ trợ người đồng hành hiệu quả
• Phát huy sức mạnh công nghệ và các phát minh, ứng dụng kiến thức vào thực tiễn cuộc sống
• Mang đến cho trẻ một tương lai tươi sáng, dễ dàng hội nhập toàn cầu…

2.2.2. Nhược điểm của phương pháp STEAM

• Chưa có một tiêu chuẩn rõ ràng, hướng dẫn cụ thể nào về việc học sinh cần học những gì, giáo viên cần có trình độ như thế nào cho từng lĩnh vực.
• Vẫn còn tồn tại chuyện giáo viên không đủ điều kiện và kỹ năng chuyên môn để giảng dạy.
• Hầu hết các chương trình STEAM đều được đưa vào giảng dạy từ cấp THCS, đây là độ tuổi quá muộn để bắt đầu học STEAM. Việc không có nền tảng cốt lõi STEAM ở tiểu học sẽ khiến học sinh trung học gặp khó khăn và trở nên quá tải, thất vọng, không còn hứng thú với các môn học.
• STEAM không thể sửa chữa cũng như phát huy hiệu quả với một hệ thống giáo dục đã hỏng hóc.